به گزارش مفدا، «با نشریات دانشجویی» عنوان سلسله‌گزارش‌هایی است که در آن مفدا قصد دارد به صورت هفتگی مهمترین نشریات دانشجویی منتشر شده در پایگاه خبری مفدا را معرفی کرده و به بررسی نشریات دانشجویی منتشرشده در دانشگاه‌ها و دانشکده‌های علوم پزشکی سراسر کشور بپردازد.

در هفته سوم خردادماه جاری ۲۸ نشریه دانشجویی بر روی پایگاه خبری مفدا منتشر شده است که در زیر با موضوعات و عناوین برجسته مهمترین این نشریات آشنا می‌شویم.

معامله قرن در قطب‌نما

قطب‌نما که یک نشریه سیاسی دانشگاه علوم پزشکی تبریز است تیتر نخست شماره اخیر خود را به «معامله قرن» اختصاص داده است. این سوژه دستمایه تحلیل اصلی و سرمقاله نشریه قطب‌نما قرار گرفته است و طرحی از یک اسکناس پاره‌شده اسرائیلی را به تصویر کشیده که پشت‌سر آن مسجدالاقصی دیده می‌شود. 

در صفحه دوم این نشریه دانشجویی مطلبی درخصوص دکتر محمد مصدق منتشر شده است که بیشتر جنبه انتقادی دارد. طرحی که برای این گزارش انتخاب شده، چهره مصدق را با رنگ سیاه به تصویر کشیده است که ممکن است برای مخاطبی که موضع گزارش‌نویس را نمی‌پسندد ناخوشایند باشد و در ذهن او «گارد» ایجاد کند. 

قطب‌نما ستون سمت چپ صفحه سوم خود را به یک موضوع آموزشی غیرمرتبط با علوم پزشکی اختصاص داده است؛ روش تحلیل سیاسی. در بخشی از این مطلب چنین می‌خوانیم: «اگر شجاعت نبود در فهم مسائل خلل به‌وجود می‌آمد. ترس از حرف مردم، ترس از جو علیه‌مان، ترس از مال و جان و آبرو و... از جمله مواردی هستند که گاهی انسان به‌خاطر این ترس‌ها و این ملاحظات نمی‌تواند مسأله را درست درک کرده و تحلیل کند و این موجب اشتباه می‌گردد.»

«جنبش اجتماعی» عنوان یادداشتی است که در صفحه پایانی این نشریه و با موضوع دیدار دانشجویان با رهبر انقلاب نگاشته شده است. نویسنده با طرح این سؤال که نیازهای یک حرکت عمومی معقول و منضبط چیست، به چند عنصر اشاره کرده است. شناخت از صحنه، جهت‌گیری مشخص، وجود عامل امیدبخش و ارائه راهکارهای عملی مؤلفه‌هایی هستند که در این رابطه به آن‌ها اشاره شده است. 

برای مشاهده این شماره «قطب‌نما» کلیک کنید

فارغ ز غوغای کاغذ... 

یکی از نشریات علمی تخصصی دانشگاه علوم پزشکی تبریز «دیجی سلامت» است که به صورت الکترونیکی منتشر می‌شود؛ اقدامی قابل‌تحسین که در آشفته‌بازار فعلی کاغذ می‌تواند به پایدار بودن این نشریه دانشجویی کمک کند و مسؤولان و همکاران این نشریه دانشجویی به‌جای دغدغه کاغذ، موضوعات مهمتر به‌ویژه محتوا را در اولویت خود قرار دهند. 

معرفی حسگر الکترونیکی شرکت نوکیا برای پیگیری الگوی خواب آغازگر این نشریه دانشجویی است که پیش از فهرست و سرمقاله یک صفحه را به خود اختصاص داده است. اگرچه انتشار موضوعات و مطالب به‌روز - که در این نشریه با موضوع فناوری سلامت پیش‌روی مخاطب قرار گرفته است - می‌تواند از دغدغه‌های مناسب نشریات دانشجویی باشد اما اهمیت موضوع باید به‌قدری زیاد باشد که پیش از فهرست و سخن مدیرمسؤول به مخاطب عرضه شود. 

معرفی فناوری‌های برتر پزشکی در سال ۲۰۱۹ عنوان یک مطلب بلند است که در این شماره دیجی سلامت منتشر شده است. فناوری‌ کمک‌شنیداری BOSE، ایمپلنت عنبیه مصنوعی، سامانه نظارت پیوسته بر گلوکز، ساعت هوشمند با حسگر ECG و Fall Detection، دستبند هشدار حمله تشنج و پوشش نجات استنت فناوری‌هایی هستند که به مخاطبان معرفی شده‌اند. 

بخش عمده‌ای از صفحات این نشریه به معرفی فناوری‌های سلامت اختصاص یافته است که البته با نام نشریه دانشجویی دیجی سلامت سازگاری دارد. «تله مدیسین برای درمان درد مزمن»یکی دیگر از سوژهای این شماره دیجی سلامت است که به نتایج مطالعه محققان کانادایی در این زمینه استناد کرده است. 

این نشریه دانشجویی همچنین به معرفی پنج پروژه شگفت‌انگیز که آینده مراقبت‌های بهداشتی را تغییر خواهد داد پرداخته است. پچ‌های میکرونیدل، دستگاه‌های تشخیصی دستی، قابلیت بهتر حسگری و زیست‌چاپگرهای سه‌بعدی از جمله این فناوری‌ها هستند. 

برای مشاهده این شماره «دیجی سلامت» کلیک کنید

بهارانه در پایان بهار 

نشریه دانش یکی از نشریات دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی اراک است که در حوزه تخصص علمی منتشر می‌شود.

«طب سنتی و سرطان» تیتر نخست این نشریه دانشجویی را به خود اختصاص داده است که البته واجد نوعی ایهام است؛ درمان سرطان یا ایجاد سرطان. احتمالا تا زمانی‌که مخاطب مطلب مربوط به این تیتر را نخواند پاسخ سؤال خود را نخواهد یافت. هرچند مراجعه به صفحات داخلی و انتشار مطلب مرتبط با تیتر نخست برای ما روشن می‌کند که راهکارهای قابل‌توجهی در طب سنتی برای پیشگیری و درمان سرطان وجود دارد.

شاید بررسی حساسیت‌های فصل بهار به‌دلیل فراگیر بودن آن برای بسیاری از مخاطبان مناسب قلمداد شود اما انتشار مطلب بهارانه درحالی که سومین ماه فصل بهار در حال سپری شدن است چندان مناسب و ضروری به‌نظر نمی‌رسد.

«دانش» در یکی دیگر از مطالب خود رابطه گروه‌های خونی و ابتلا به سرطان را بررسی کرده است. برای مثال احتمال ابتلا به سرطان معده در افراد دارای گروه خونی A بیشتر از سایر گروه‌هاست اما در خصوص سایر گروه‌های خونی و ابتلا به سرطان‌های دیگر نتایج متناقضی ارائه شده است.

تأثیر کم‌خوابی بر افزایش شیوع دیابت نوع ۲ عنوان مطلب دیگری در این شماره از نشریه دانشجویی «دانش» است و در ادامه به ارتباط انواع گروه‌های خونی و هپاتیت B و ایدز پرداخته شده است.

«دانش» در یکی دیگر از مطالب خود سوژه‌ای تحت‌عنوان «آموزش مقاله‌نویسی» را انتخاب کرده است که البته یکی از اشکالات آن استفاده از زبان محاوره‌ای و خودمانی در نگارش بخش‌هایی از آن است. استفاده از زبان محاوره‌ای و خودمانی برای یک مطلب علمی و جدی چندان رایج و مرسوم نیست و این نوع زبان بیشتر برای دل‌نوشته، طنز و مطالبی از این دست مورداستفاده قرار می‌گیرد.

علاوه بر این استفاده از تصویر برای زمینه متن یکی از اشکالات فرمی این نشریه دانشجویی است که در بسیاری از صفحات آن چنین اشکالی به چشم می‌خورد.

برای مشاهده این شماره «دانش» کلیک کنید

یک گزارش جسورانه 

فصلنامه ضربان نشریه دانشجویی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان است که نسبت به بسیاری از نشریات دانشجویی دانشگاه‌های علوم پزشکی پرحجم‌تر است. یکی از اقدامات مناسب این نشریه دانشجویی، تقسیم‌بندی موضوعی آن است. در یکی از مطالب منتشرشده در بخش نخست که «دریچه علمی» نامگذاری شده، تکنیک جراحی لاپاروسکوپی بررسی شده است. در یکی دیگر از مطالب این بخش که عنوان زنان شیرده و تنظیم خانواده برای آن انتخاب شده، راه‌های پیشگیری از بارداری در زنان دارای کودک شیرخوار بررسی شده است.

آنورکسی یا بی‌اشتهایی عصبی از دیگر مطالب بخش دریچه علمی است. در این مطلب عوامل زیستی، عوامل اجتماعی و عوامل روانشناختی چنین رفتاری واکاوی شده و خصوصیات این بیماری بررسی شده است. نویسنده همچنین به بیان راهکارهای مختلف درمانی همچون درمان شناختی – رفتاری، روان‌درمانی دینامیک، خانواده‌درمانی و دارودرمانی پرداخته است.

ارتباط با بیمار عنوان مطلب دیگری است که در این بخش منتشر شده است. رابطه کادر درمانی با بیماران و مراجعه‌کنندگان به مراکز درمانی محتوای این مطلب را تشکیل می‌دهد.

در یکی دیگر از مطالب علمی نشریه ضربان ارتباط میان پوسیدگی دندان‌ها و بیماری‌های مختلف بررسی شده است. تأخیر در بارداری، آرتروز، برونشیت، بیماری‌های قلبی، دیابت وآلزایمر از جمله بیماری‌هایی هستند که مبتلایان به پوسیدگی دندان را تهدید می‌کنند.

بخش دوم این نشریه دانشجویی «دریچه فرهنگی» نام گرفته است. معرفی و بررسی آداب و رسوم کشورهای مختلف در بزرگداشت مقام پدر نخستین مطلب این بخش است که این موضوع در حدود ۲۰ کشور و فرهنگ مختلف بررسی شده است.

گفت‌وگو با دکتر مریم اقبالی استادیار دانشگاه علوم پزشکی اصفهان یکی دیگر از مطالب این بخش است که به بررسی نقش زنان در جامعه می‌پردازد. البته باید این نکته را در نظر گرفت که روتیتر و تیتر در این مطلب چندان قابل‌تفکیک نیستند و تجدیدنظر در این‌گونه صفحه‌بندی ضروری به‌نظر می‌رسد. همچنین عکس استفاده‌شده برای این گفت‌وگو می‌توانست مناسب‌تر باشد.

یک گزارش خاص از دیدار با دانشجویان دانشگاه کاگوشیما ژاپن در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در این شماره ضربان منتشر شده است که یک گزارش کم‌حجم اما نسبتا مفید دانشجویی است.

همچنین پدیده هم‌خانگی دو جنس مخالف در این نشریه مورد واکاوی قرار گرفته است. اگرچه پرداختن به چنین موضوعاتی ممکن است تابو تلقی شود اما به‌دلیل گسترش چنین رویکردهایی در بخش‌هایی از جامعه امروز ایران انتشار چنین گزارشی در یک نشریه دانشجویی یک اقدام جسورانه و قابل‌تحسین تلقی می‌شود.

معرفی کتاب و آموزش آشپزی از دیگر مطالب منتشرشده در بخش دریچه فرهنگی نشریه دانشجویی ضربان است.

برای مشاهده این شماره «ضربان» کلیک کنید

تأثیر مثبت نگاه ملی 

«چشم‌انداز سلامت» را دانشجویان انجمن علمی مهندسی بهداشت محیط دانشگاه علوم پزشکی گلستان منتشر می‌کنند. طرح روی جلد نظم چندانی ندارد و می‌تواند از شماره‌های آینده منظم‌تر شود.

بخش نخست این نشریه «بخش علمی» است که در نخستین مطلب آن استفاده نامحدود از مواد پلاستیکی توسط انسان‌ها و آسیب‌های آن برای کره زمین مورد بررسی قرار گرفته است.

مطلب دیگری که در این بخش منتشر شده است در خصوص ریزگردها و خطرات آن‌هاست. با وجود احتمال بسیار اندک رسیدن ریزگردها به منطقه‌ای که این نشریه دانشجویی در آن منتشر می‌شود اما داشتن دغدغه محیط‌زیستی گسترده و نگاه ملی به این پدیده قابل‌تحسین است.

«افزودن جوش شیرین به نان» و «تقلب در مواد غذایی» از دیگر مطالب بخش علمی این نشریه دانشجویی است.

در بخش دوم که بخش فرهنگی و مذهبی است، گفت‌وگویی با دبیر کانون محیط‌زیستی سبزتر انجام شده است که می‌تواند برای سایر دانشجویان و نهادهای دانشجویی خواندنی باشد. البته نکته قابل‌تأملی که در این گفت‌وگو دیده می‌شود فقدان مقدمه مصاحبه است. اگرچه در زیرتیتر مصاحبه‌شونده معرفی شده است اما لازم است که در مقدمه اشاره‌ای به موضوع مصاحبه بشود و چند جمله مهم از گفت‌وگو پیش‌روی مخاطب قرار بگیرد. علاوه بر این تفکیک میان پرسش‌ها و پاسخ‌ها در متن گفت‌وگو نیز صورت نگرفته است و بهتر است از فونت برجسته برای سؤالات استفاده شود.

روانشناسی رنگ‌ها از نگاه قرآن کریم یکی دیگر از مطالب این بخش است که با استناد به آیات این کتاب الهی یک بررسی موشکافانه در این رابطه انجام گرفته و آثار زیستی و روانی رنگ‌ها به مخاطب گفته شده است. این نشریه دانشجویی با چند دل‌نوشته و معرفی کتاب به پایان می‌رسد.

برای مشاهده این شماره «چشم‌انداز سلامت» کلیک کنید

در روزهای سخت زندگی پیر نشوید

دو ماهنامه علمی فرهنگی مثبت دانشجو یک از نشریات دانشگاه علوم پزشکی اردبیل است که تیتر نخست این شماره خود را به چهل‌سالگی انقلاب اسلامی اختصاص داده است. البته به‌طور معمول سالگرد پیروزی انقلاب اسلامی در بهمن ماه، سالروز تأسیس جمهوری اسلامی در فروردین ماه و سالروز درگذشت بنیانگذار جمهوری اسلامی و انتخاب رهبر انقلاب اسلامی با رأی مجلس خبرگان رهبری در خردادماه به‌عنوان مناسبت‌های ملی موردتوجه قرار می‌گیرند و بنابراین این سوژه در خردادماه مورد توجه این شماره نشریه دانشجویی «مثبت دانشجو» قرار گرفته است.

«در روزهای سخت زندگی پیر نشوید» عنوان سرمقاله امیدبخشی است که در این نشریه منتشر شده است. نویسنده این مطلب با ذکر برخی مشکلات و پذیرش این موضوع که وجود مشکل بخشی از روند زندگی جامعه انسانی است به بیان راهکارهایی برای زندگی بهتر پرداخته است.

این نشریه در مطلبی تحت‌عنوان افسردگی مادر و ضریب هوشی کودک، تأثیر افسردگی مادران پس از زایمان بر هوش کودکان را بررسی کرده است. ازدواج‌های آدامسی عنوان مطلب دیگری است که در این نشریه منتشر شده است. شیرینی آغاز رابطه و رنگ باختن آن در کوتاه‌مدت مضمون این نوشته را تشکیل می‌دهد. نویسنده پس از بیان دلایل کم‌دوام‌تر شدن زندگی‌های مشترک امروزی، توصیه‌هایی را برای افزایش رضایتمندی از زندگی مشترک بیان کرده است. گفت‌وگو کردن، وقت گذراندن با یکدیگر، ابراز احساسات و مهرت‌آموزی از جمله راهکارهایی است که از سوی نویسنده به زوج‌های جوان توصیه شده است.

کودک‌همسری یک سوژه دیگر در نشریه مثبت دانشجو است که به بیان دلایل و آثار کودک‌همسری پرداخته است.

«خبر خان» با مضمون شوخی با خبرها، «الهی‌نامه» با مضمون مناجات و «پرورش نهال امید» با توصیه‌ای از رهبر انقلاب اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب از دیگر مطالب این نشریه دانشجویی هستند.

برای مشاهده این شماره «مثبت دانشجو» کلیک کنید